Lightfastness : ค่าความทนแสง

Lightfastness หรือ ค่าความทนแสง คืออะไร?

มันคือค่าที่บ่งบอกว่า สีที่เราใช้ทนแสงมากน้อยแค่ไหน ยิ่งทนต่อแสงมาก สีก็จะซีดช้า ภาพจะมีอายุยืน คงสภาพได้ยาวนาน

มันสำคัญยังไง แล้วต้องรู้ไหม?

ถ้าแค่วาดฝึกฝนเล่นๆ ก็ไม่ได้จำเป็น แต่ถ้าใครวาดรูปเป็นอาชีพ หรือขายภาพที่วาด ควรเลือกใช้สีที่ทนแสงดี Lightfastness ดี เพื่อภาพที่ซื้อไป มีสีสวยอยู่ได้ยาว ไม่ใช่สองเดือนแล้วสีซีด อันนี้ก็ไม่ค่อยจะดีล่ะ ดังนั้นสำหรับคนทำงานวาดรูป หรือ คนที่อยากให้ภาพของเราสีสดสวยอยู่ได้นาน การใช้สีที่มีคุณภาพเกรด artist และมี Lightfastness ดี ย่อมส่งผลดีกับงานของเรานั่นเอง

ค่าความทนต่อแสงหรือ Lightfastness โดยทั่วไป อิงระบบวัดแบบ ASTM ดังนี้

Lightfastness I : Excellent  ทนต่อแสงดีเยี่ยม

Lightfastness II : very good  ทนต่อแสงดี

Lightfastness III : Fair  ทนต่อแสงพอใช้

Lightfastness IV : Poor  ทนต่อแสงแย่

ค่ายิ่งน้อย ยิ่งดี ยิ่งทนต่อแสงมาก สำหรับศิลปินจะดีถ้าเลือกสีที่มีค่า Lightfastness I เพราะเป็นสีที่แทบไม่เปลี่ยนสภาพในระยะเวลา 100 ปี ถ้าเก็บภาพได้ถูกวิธี เราสามารถเช็คค่าความทนแสงของสีที่เราใช้ได้จากฉลากสีน้ำมัน หรือชาร์ทสีค่ะ

เพื่อให้ภาพสีน้ำมันของเราสีสวยอยู่ได้นาน นอกจากเลือกใช้สีเกรด artist ที่มีค่า Lightfastness I แล้ว ควรหลีกเลี่ยงการแขวนภาพในบริเวณที่โดนแสงแดดโดยตรงอีกด้วย เพราะภาพวาดยิ่งโดนแดดมาก ยิ่งสีซีดไวค่ะ

บนฉลากสีน้ำมัน จะให้รายละเอียดเกี่ยวกับ Lightfastness ไว้ แต่บางยี่ห้อที่ไม่มีต้องเช็คเอาจากชาร์ทสี

ปัจจัยอื่นๆ ที่ส่งผลต่อค่าความทนแสง

1. กลุ่มสีดิน (Earth Color) เป็นกลุ่มสีที่มีความทนแสงมากที่สุด

2. ยิ่งจำนวนเม็ดสีมาก ยิ่งทนแสงมาก ดังนั้นสีน้ำมันเกรดพรีเมี่ยม โดยพื้นฐานแล้วจึงทนแสงมากกว่า สีเกรดนักเรียน เพราะมีเม็ดสีผสมอยู่มากกว่า

3. สีเพียวๆ จากหลอด จะทนแสงมากกว่า สีที่ผสมแล้ว

4. ยิ่งผสมกับสีขาวมากเท่าไหร่ เม็ดสีก็ยิ่งเจือจาง จึงทนแสงได้น้อยลง

5. สีที่ผสมกับสีขาว Titanium white จะทนแสงได้มากกว่า สีที่ผสมกับ Zinc white

.

6. เรียงลำดับสีขาวที่ทนแสงมากที่สุด จากมากไปน้อยได้ดังนี้

อันดับ 1 คือ Titanium White (PW6)

อันดับ 2 คือ Titanium-Zinc White หรือ Mixed White

อันดับ 3 คือ Lithopone White (PW5)

อันดับ 4 คือ Lead White (PW1)

อันดับ 5 คือ Zinc White (PW6)

โดยอันดับ 1-2 ถือว่าพอๆ กันและใกล้เคียงกัน

อันดับนี้สรุปมาจากการทดลองเรื่อง Lightfastness ของบริษัทผู้ผลิตสีอย่าง Golden ที่เขาเปิดเผยการทดลองเป็นสาธารณะ ซึ่งน่าสนใจมาก เพราะเค้าทดลองไล่เจาะแต่ละพิกเมนต์กันเลย แปะไว้บางส่วนด้านล่างนะคะ ถ้าใครอยากทราบ

จากการทดลองของ Golden ทดสอบค่าความทนแสงของสีขาวแต่ละชนิด จากตารางจะเห็นว่าสีที่ผสมกับ Titanium white และ Titanium-zinc white โดยเฉลี่ยจะมีค่าความทนแสงดีที่สุด โดยตัวเลขในตารางเป็นค่า Δ𝐸 (เลขยิ่งน้อยยิ่งดี แสดงว่าทนแสงดี) สำหรับสีที่มีค่า Lightfastness I ค่า Δ𝐸 โดยประมาณจะต่ำกว่า 4

อย่างไรก็ดี นี่เป็นการทดลองของบริษัทผู้ผลิตสีรายเดียว อาจจะยังมีปัจจัยอื่นอีกมากที่ส่งผลต่อค่าความทนแสง แต่ถือว่า Golden เป็นบริษัทเดียวที่เปิดเผยให้คนทั่วไปดูค่ะ

อ่านการทดลองฉบับเต็มได้ที่ :

การทดลอง Lightfastness ของบริษัท Golden

https://justpaint.org/astm-lightfastness-testing-for-oil-paints/

สำหรับ Paint you studio เราเลือกใช้สีเกรด artist ที่มี Lightfastness I ให้กับงานลูกค้า เพื่อความคงทนของสีในระยะยาวค่ะ --- บทความโดย Paint You Studio https://paintyoustudio.wixsite.com/home